تست آنلاین زیست شناسی (25 سوال – 20 دقیقه) | آزمون ویژه + کارنامه رایگان

اطراف حبابکها را مویرگهای خونی فراوانی احاطه کردهاند. در جاهای متعدد، بافت پوششی حبابک و مویرگ هر دو از یک
غشاء پایه استفاده میکنند؛ درنتیجه مسافت انتشار گازها در حبابکها به حداقل مقدار ممکن رسیده است. در مویرگها، تبادل
مواد بین خون و یاختههای بدن انجام میگیرد. یاختۀ نوع اول در دیوارۀ حبابکها همانند یاختههای دیوارۀ مویرگها، از نوع
سنگفرشی است؛ درحالیکه یاختههای نوع دوم در دیوارۀ حبابکها دارای ظاهر کامًال متفاوتی هستند.
بررسی سایر گزینهها:
2( نابودی ذرات گرد و غبار مربوط به فعالیت ماکروفاژها است. ماکروفاژها جزء یاختههای دیوارۀ حبابک طبقهبندی نمیشود.
3( یاختۀ نوع دوم، ترشح عامل سطح فعال را برعهده دارد. دقت کنید که عدم ترشح عامل سطح فعال باعث افزایش آهنگ
تنفسی میگردد. زیرا عدم ترشح عامل سطح فعال باعث کاهش کارایی دستگاه تنفس و در نتیجه افزایش و کاهش غلظت
خون میگردد که در نهایت تحریک گیرندههای حساس به این گازها، منجر به افزایش آهنگ تنفسی میشود.
4( اگر به شکل کتاب درسی دقت کنید، متوجه خواهیدشد که یاختههای نوع دوم )همان یاختههای سبزرنگ( نیز میتوانند در
مجاورت مستقیم دیوارۀ مویرگها )کوچکترین رگهای بدن( قرار گیرند.

محل آغاز گوارش شیمیایی پروتئینها معده است که قبل از رودۀ باریک واقع شده است. یاختههای بافت پوششی رودۀ باریک
دارای ریزپرز در ساختار خود هستند.
بررسی سایر گزینهها:
1( محل تکمیل گوارش شیمیایی کربوهیدراتها روده است؛ درحالیکه قبل از محل تخلیۀ ترشحات صفرا )دوازدهه( معده واقع
شده است.
3( محل تکمیل گوارش شیمیایی لیپیدها روده است. روده بالفاصله بعد از معده قرار دارد. این در حالی است که یاختههای اصلی
از مخاط معده توانایی ترشح آنزیمهای گوارشی را دارند.
4( آغاز گوارش مکانیکی پروتئینها در دهان صورت میگیرد. این در حالی است که بالفاصله قبل از بندارۀ انتهای مری )بندارهای
که شل شدن آن ریفالکس را ایجاد میکند( قرار دارد نه دهان.

باتوجه به نمودار اسپیروگرام پس از انجام یک دم عادی، در ششها هوای جاری، ذخیرۀ بازدمی و هوای باقیمانده وجود
خواهد داشت.

بعضی از )نه بیشتر( یاختههای گیاهی، کریچۀ درشتی دارند که بیشتر حجم یاخته را اشغال میکند.

آب فراوانترین مادۀ معدنی ادرار است. اگر میزان ترشح هورمون ضدادراری از هیپوفیز در بدن کاهش پیدا کند، دیابت بیمزه رخ
داده و بازجذب آب در کلیهها کم میشود. درنتیجه مقدار زیادی ادرار رقیق )پر آب( از بدن فرد دفع میشود.
بررسی سایر گزینه ها:
1( اوره فراوانترین مادۀ آلی ادرار است که از ترکیب آمونیاک با کربن دیاکسید در کبد به دست میآید.
2( به دنبال ترشح رنین از کلیه، ترشح هورمون آلدوسترون بیشتر میشود. هورمون آلدوسترون بازجذب سدیم و به دنبال آن آب را
از کلیه افزایش میدهد. در این فرآیند مولکولهای آب بیشتری از نفرون وارد شبکۀ مویرگی دوم میشود نه کالفک.
3( اوره در لیپید حل میشود و میتواند از غشاء سلولهای دیوارۀ مویرگ نیز عبور نماید.

در افراد مبتال به سلیاک، جذب مواد غذایی ازجمله کلسترول کاهش مییابد و درنتیجه تولید لیپوپروتئینهای کمچگال که نیاز به
مقادیر زیاد کلسترول دارد در این افراد نسبت به افراد سالم کمتر انجام میگیرد.
بررسی سایر گزینهها:
1( لیپوپروتئینهای کمچگال دارای مقادیر زیاد کلسترول نسبت به پروتئین هستند. )نادرستی "1"(
2( زیاد بودن لیپوپروتئینهای پرچگال نسبت به کمچگال، احتمال رسوب کلسترول را فقط در دیوارۀ سرخرگها کاهش میدهد
)نه همۀ رگها(. )نادرستی "2"(
3( به دنبال چاقی و کمتحرکی در بدن، بر میزان لیپوپروتئینهای کمچگال افزوده میشود. )نادرستی "3"(

تنها مورد الف درست است.
الف( ماهیها و دوزیستان نابالغ دارای گردش خون ساده هستند و در هر بار گردش، خون را تنها یکبار از قلب عبور میدهند.
هیچ یک از این مهرهداران پیچیدهترین شکل کلیه را ندارند. همانطور که میدانید، پیچیدهترین شکل کلیه در پستانداران،
پرندگان و خزندگان دیده میشود.
ب( قلب همۀ مهرهداران خون تیره و کماکسیژن را دریافت کرده و از خود خارج مینماید. توجه داشته باشید در ماهیها خون
خارج شده از قلب ابتدا وارد مخروط سرخرگی شده و سپس به سرخرگ شکمی میرسد. همانطور که میدانید سرخرگها دارای
الیۀ پیوندی و ماهیچهای ضخیمی هستند.
ج( ماهیها و دوزیستان خون را از قلب خود به کمک یک رگ خارج میکنند. از بین موارد مطرح شده تنها دوزیستان در شرایطی
بازجذب آب از مثانۀ خود را افزایش میدهند.
د( گروهی از خزندگان دارای قلبی با دو بطن هستند که دیوارهی آنها بهطور کامل از هم جدا نشده است. غدد نمکی در برخی از
خزندگان دیده میشود و لزومًا هر خزندهای که بطنهای کامل جدانشده دارد، غدد نمکی ندارد.

بازجذب و ترشح میتوانند به صورت فعال و غیرفعال انجام پذیرند. این دو فرآیند هرگز در کپسول بومن که محل قرارگیری
پودوسیتها است، مشاهده نمیشود.

بررسی گزینهها:
1( فرآیند تراوش همواره بهصورت غیرفعال انجام میشود. عالوه بر آن، بازجذب و ترشح نیز ممکن است بدون مصرف انرژی زیستی
صورت پذیرد. درحالیکه در شبکۀ مویرگی گلومرول هرگز ترشح و بازجذب مشاهده نمیشود. )نادرستی 1(
2( بهمحض ورود مواد تراوششده به لولۀ پیچخوردۀ نزدیک، فرآیند بازجذب آغاز میشود. )نادرستی 2(
3( دو فرآیند بازجذب و ترشح، ترکیب مایع تراوششده را هنگام عبور از گردیزه و مجرای جمعکننده تغییر میدهد )درستی 3(
4( غشاء پایه در مویرگهای کلیه پنج برابر ضخیمتر از غشاء پایه در سایر مویرگها است و از خروج پروتئینهای خوناب جلوگیری
میکنند. به عبارت دیگر هرگز در یک فرد سالم، پروتئینها به درون نفرون وارد نمیشوند. )به همین دلیل بازجذب نیز ندارند(.
)نادرستی 4(

حرکات کرمیشکل را میتوان از حلق تا انتهای لولۀ گوارش مشاهده کرد. این در حالی است که در حلق، ابتدای مری و بندارۀ
خارجی مخرج ماهیچهها از نوع مخطط بوده و در سایر قسمتها از نوع صاف هستند.

ملخ دارای تنفس نایدیسی است و در آن منافذ تنفسی سطح بدن در ورود و خروج هوا دخالت دارند. همچنین باتوجهبه شکل
کتاب درسی، قطر رودۀ ملخ در همهجای آن یکسان نیست.
بررسی سایر گزینهها:
1( همولنف در تنفس نایدیسی، نقشی در انتقال گازهای تنفسی ندارد. چینهدان ملخ آنزیم ترشح نمیکند.
2( نایدیسهای ملخ معموًال به درون سلولها وارد نمیشوند و در نزدیکی آنها قرار دارند. کیسههای معده محل اتمام گوارش
برونسلولی در ملخ هستند. این بخش از لولۀ گوارش به جذب مواد نمیپردازد.
3( در انتهای نایدیسها )نه در تمام طول آنها( مایعی برای تسهیل تبادل گازهای تنفسی وجود دارد. آنزیمهای معده و کیسههای
معده در پیشمعدۀ ملخ فعالیت دارند.

رمنظور از صورت سؤال، سرخرگهای کوچک است. در دیوارۀ این رگهای خونی، میزان الیۀ کشسان کمتر و ضخامت الیۀ
ماهیچهای صاف، بیشتر است. این ساختار باعث میشود با ورود خون، قطر این رگها تغییر زیادی نکند و در برابر جریان خون
مقاومت کنند. مولکول ازجمله مواد گشادکنندۀ رگی است که میتواند با تأثیر بر ماهیچههای صاف دیوارۀ سرخرگهای
کوچک، آنها را گشاد کرده و جریان خون در این رگها را افزایش دهد، ولی دقت داشته باشید که ضخامت الیۀ ماهیچهای
صاف دیوارۀ سرخرگهای کوچک، زیاد است، نه کم!
بررسی سایر گزینهها:
گزینۀ "1": سرخرگ آوران در کلیهها، نوعی سرخرگ کوچک است که مواد دفعی نیتروژندار فراوانی را با خود حمل میکند.
گزینۀ "2": سرخرگ کوچکی که به شبکههای مویرگی اطراف حبابکها ختم میشود، حاوی خون تیره بوده و میزان اکسیژن خون
آن کم است.
گزینۀ "3": سرخرگ وابران در کلیهها از گلومرول منشأ میگیرد. گلومرول نوعی شبکۀ مویرگی بوده که در تبادل مواد بین خون و
مایع میانبافتی نقش دارد.

صداى دوم )صداى كوتاه و واضح قلب( همزمان با شروع استراحت عمومى شنیده میشود. طى ده ثانيه، دوازده چرخه قلبى كامل
و یک چرخه قلبی نيمه )0/4 ثانيهای( سپرى میشود. درنتيجه بايد 0/4 ثانيه پس از شروع استراحت عمومى را )پس از ۱۲ چرخۀ
کامل( درنظر گرفت. در اين زمان استراحت عمومی )که 0/4 ثانیه طول میکشد( به پایان رسیده و انقباض دهليزها آغاز مىشود.
ضمنًا دقت كنيد که شروع فعاليت گره پيشاهنگ در مدت زمان استراحت عمومى و قبل از شروع انقباض دهليزها قابل مشاهده
است.

فقط مورد )الف( صحیح است. استفاده از کودهای زیستی، بسیار ساده و کمهزینه است.
بررسی سایر موارد:
ب( احتمال آلودگی به عوامل بیماریزا، از معایب کودهای آلی است.
ج( کودهای شیمیایی، بهسرعت کمبود مواد مغذی خاک را جبران میکنند.
د( کودهای بیولوژیک، شامل باکتریهایی هستند که برای خاک مفید و با فعالیت و تکثیر خود، موادمعدنی خاک را افزایش
میدهند.

هوای تهویهشده هوایی است که اکسیژن و کربن دیاکسید خود را مبادله کرده است و بر مقدار کربن دیاکسید آن افزوده شده و
از مقدار اکسیژن آن، کاسته شده است. کیسههای هوادار در پرندگان، نقشی در تهویۀ هوای تنفسی ندارند و تهویۀ هوا در
ششهای پرندگان صورت میگیرد؛ بنابراین در کیسههای هوادار پرندگان، هوای تهویهنشده )اکسیژن باال و کربن دیاکسید پایین(
عبور میکند )کیسههای هوادار را با کیسههای هوایی که شامل حبابکهای تنفسی است، اشتباه نگیرید. البته در پرندگان
کیسههای حبابکی نداریم(. در حفرۀ دهانی قورباغه، نایژک انتهایی انسان و نایدیس ملخ، هم جریان هوای تهویهشده را میتوان
دید و هم هوای تهویهنشده!

فقط مورد )ب( صحیح است. هورمون گاسترین، با اثر بر یاختههای کناری معده، ترشح اسید به داخل معده را افزایش میدهد. به
دنبال افزایش اسید معده، احتمال ایجاد زخم در معده افزایش مییابد؛ بنابراین عدم ترشح گاسترین، از احتمال ایجاد زخم در اندام
کیسهایشکل گوارش یعنی معده، ممانعت میکند.
بررسی سایر موارد:
الف( صفرا در جذب چربیها و ویتامینهای محلول در چربی )A و E و D و K )مؤثر است. به دنبال عدم ورود صفرا به دوازدهه،
جذب چربی و ویتامینهای محلول در آن با اختالل مواجه میشود. ویتامین K یکی از ویتامینهای محلول در چربی است که در
انعقاد خون و تشکیل لخته نقش ایفا میکند؛ بنابراین به دنبال عدم ورود صفرا به دوازدهه، جذب ویتامین K و مقدار آن در بدن
کاهش مییابد و زمان خونریزی به هنگام آسیب دیوارۀ رگها افزایش خواهد یافت.
ج( شبکۀ عصبی رودهای میتواند مستقل از دستگاه عصبی خودمختار، در تحرک و ترشح لولۀ گوارش نقش ایفا کند؛ بنابراین به
دنبال عدم فعالیت دستگاه عصبی خودمختار، ممانعت از انقباض یاخته های ماهیچهای رودۀ باریک به عمل نمیآید و همچنان
شبکۀ عصبی رودهای در ایجاد حرکات رودۀ باریک نقش خواهد داشت.
د( یاختههای درونریز دوازدهه، هورمون سکرتین ترشح میکنند. هورمون سکرتین با تأثیر بر یاخته های برونریز پانکراس، باعث
افزایش ترشح بیکربنات در شیرۀ پانکراسی میشود، ولی تأثیری بر میزان ترشح آنزیمهای پانکراسی ندارد.

همۀ یاخته های ماهیچۀ قلبی دارای صفحات بینابینی هستند و به کمک این ساختار، ارتباط تنگاتنگی با یاخته های دیگر پیدا
میکنند.

مویرگها، کوچکترین رگهای بدن هستند. تبادل مواد بین خون و یاختههای بدن، در این رگها انجام میشود. سطح بیرونی
مویرگها را غشاء پایه )شبکهای از رشتههای پروتئینی و گلیکوپروتئینی(، احاطه میکند و نوعی صافی مولکولی برای محدود کردن
عبور مولکولهای بسیار درشت به وجود میآورد.
نکته= در بدن انسان سالم، چهار نوع شبکه مویرگی یافت میشود:
-۱ ابتدا خون آن روشن است و پس از تبادل، خون آن تیره میشود.
-۲ شبکه مویرگی با خون تمامًا تیره )مانند شبکه مویرگی مربوط به سیاهرگ باب کبدی(
-۳ شبکه مویرگی با خون تمامًا روشن )مانند کالفک(
-۴ ابتدا خون آن تیره است و پس از تبادل، خون آن روشن میشود. )مانند مویرگهای مربوط به تبادالت گازی در حبابک(
بررسی سایر گزینهها:
گزینه )۱(: این گزینه در مورد کالفک صادق نیست. موادی که در ابتدا طی فرآیند تراوش از کالفک خارج شدهاند، در انتها به آن
وارد نمیشوند.
گزینه )۳(: اگر شبکه مویرگی بین دو سرخرگ یا دو سیاهرگ واقع شده باشد، این گزینه درست نیست.
گزینه )٤(: این گزینه در رابطه با مویرگهایی که تمامًا خون تیره دارند، صادق نیست.

متن تنها دارای یک غلط علمی است. خوناب در حمل 77 درصد از دخالت دارد. 70 درصد بیکربنات و 7 درصد بهصورت
محلول.

همۀ موارد نادرست است.
بررسی موارد:
الف( ممکن است یک یاختۀ یوکاریوتی فاقد هسته باشد؛ مثًال یاختۀ آوند آبکش یا گویچههای قرمز خون.
ب( ممکن است یاختۀ یوکاریوت موردنظر، توانایی تقسیم نداشته باشد، آنگاه فاقد نقطۀ آغاز همانندسازی است. عالوه بر این، دنای
حلقوی موجود در سیتوپالسم یاختههای یوکاریوتی نیز میتواند تنها یک نقطۀ همانندسازی داشته باشد.
ج( آنزیم هلیکاز عالوه بر نقشی که در همانندسازی مادۀ وراثتی هسته دارد، در همانندسازی مادۀ وراثتی سیتوپالسم یاخته نیز
مؤثر است. مادۀ وراثتی سیتوپالسم درون میتوکندری و کلروپالست قرار گرفته و میتواند در مرحلۀ نیز همانندسازی شود.
همانندسازی مادۀ وراثتی هسته در مرحلۀ S چرخۀ یاختهای انجام میشود.
د( دنای حلقوی سیتوپالسمی در یاختههای یوکاریوتی، ممکن است فقط یک جایگاه آغاز همانندسازی داشته باشد که در این
صورت، نقطۀ آغاز و پایان همانندسازی در مقابل یکدیگر قرار میگیرند.

مجرای جمعکنندۀ ادرار، دارای توانایی ترشح و بازجذب است و آخرین تغییرات را بر روی ترکیب مایع تراوششده در کلیهها انجام
میدهد و بعد از آن، دیگر ترکیب نهایی ادرار تغییر نمیکند. مجرای جمعکننده در ارتباط مستقیم با هیچیک از شبکههای مویرگی
مرتبط با گردیزه )شبکۀ مویرگی اول و دوم( نیست.
بررسی سایر گزینهها:
1( منظور لگنچه است.
2( منظور لولۀ هنله است.
3( منظور لولۀ پیچخوردۀ دور است.

اگر میزان تولید ATP در سلولهای استوانهای روده کاهش پیدا کند، فرآیندهایی که به انرژی نیاز دارند )مثل انتقال فعال،
آندوسیتوز و اگزوسیتوز و همانتقالی( دچار اختالل میشوند. همانطور که میدانید یونهای آهن با انتقال فعال جذب میشوند. از
طرفی برای انجام شدن همانتقالی، پمپ سدیم-پتاسیم باید بتواند با مصرف ATP شیب غلظت سدیم را بهصورت صحیحی کنترل
کند و در صورت کاهش ATP این فرآیند مختل میشود. خارج شدن سدیم از سلول با انتشار تسهیلشده، جذب شدن کلسیم با
انتقال فعال، جذب مونوگلیسیریدها و ویتامینهای محلول در چربی با انتشار، جذب ویتامین با آندوسیتوز و درنهایت خروج
کیلومیکرون از سلول با اگزوسیتوز انجام میشود.

چینهدان بخش حجیم انتهای مری است که در آن غذا ذخیره و نرم میشود. باتوجهبه شکل کتاب درسی، چینهدان در لولۀ گوارش
پرنده دارای بیشترین حجم است. همچنین هیچگاه امکان ندارد که مواد ترشحی کبد را در چینهدان دید؛ چراکه مجرای کبد پس
از سنگدان قرار گرفته است.

مویرگهای منفذدار، در غشاء سلولهای پوششی خود دارای منافذ زیادی هستند. برخی از این مویرگها در روده به جذب
مولکولهای حاصل از گوارش شیمیایی مواد غذایی میپردازند.
بررسی سایر گزینهها:
1( در مویرگهای ناپیوسته فاصلۀ بین یاختههای پوششی بهصورت حفرههایی در دیواره خود را نشان میدهند.
2( همۀ مویرگهای منفذدار )نه برخی از آنها( به کمک الیۀ پروتئینی در غشاء پایۀ ضخیم خود، از عبور مولکولهای درشت مانند
پروتئینها جلوگیری میکنند.
3( در مویرگهای پیوسته، ورود و خروج مواد به علت ارتباط تنگاتنگ بین یاختههای پوششی بهشدت کنترل میشود.